استفاده از وارنیش مناسب، به شیوهای درست، بهترین راه برای حفظ درخشش و کیفیت نقاشی رنگروغنِ تمامشده شماست. وارنیش نهتنها اثر هنری شما را در برابر تجمع آلودگی و گردوغبار محافظت میکند، بلکه جلوه نهایی اثر را با یک پوشش براق، مات یا ساتن ارتقا میدهد.
در طول سالها، وارنیش مانند یک سپر محافظ عمل میکند و نمیگذارد چربی، گردوغبار یا آلودگی به سطح اثر صدمه بزند. هر زمان که نیاز باشد، وارنیش را میتوان بهراحتی پاک کرد و دوباره وارنیش کرد تا اثر به درخشش اولیه خود بازگردد.
چگونه یک نقاشی رنگروغن را به صورت صحیح وارنیش کنیم؟
ابتدا یک فضای بدون گردوغبار انتخاب کنید که بتوانید در آن درها و پنجرهها را بسته نگه دارید. بهترین روش این است که روی یک میز یا سطح افقی کار کنید—از کار عمودی خودداری کنید.
قبل از شروع، سطح نقاشی را با یک پارچه بدون پرز بهآرامی پاک کنید تا گردوغبار برداشته شود. سپس وارنیش را خوب هم بزنید و در یک ظرف تخت و تمیز بریزید. قلممو را آغشته کنید و اضافه آن را به لبه ظرف بزنید تا چکه نکند.
با ضربههای بلند و یکنواخت در یک جهت، یک لایه نازک روی سطح بزنید. سپس نقاشی را ۹۰ درجه بچرخانید و با ضربههای بلند روی لایه خیس اول بکشید تا پوشش یکنواخت ایجاد شود.
فقط یک لایه به این شکل بزنید؛ در غیر اینصورت نتیجه لکهدار میشود.
از برگشتن و دوباره رفتن روی قسمتهایی که قبلاً پوشاندهاید خودداری کنید. اگر نقطهای را از قلم انداختید، اجازه دهید نقاشی کاملاً خشک شود و سپس دوباره وارنیش کنید.
پس از پایان کار، نقاشی را با یک کاور محافظ (tent) بپوشانید تا هنگام خشک شدن گردوغبار روی آن ننشیند.
کدام وارنیش برای نقاشی رنگروغن مناسب است؟
انتخاب وارنیش مناسب تا حد زیادی به سلیقه و نوع جلوه نهایی موردنظر شما بستگی دارد.
انواع رایج وارنیش
-
وارنیش دامار (Dammar): براقیت بالا، انتخاب سنتی. برای حذف آن باید از تربانتین تقطیری استفاده کرد.
-
وارنیش براق: رنگها را عمیق و درخشان نشان میدهد اما بازتاب نور ایجاد میکند. حذف آن به حلالهای قویتر نیاز دارد.
-
وارنیش مات: بازتاب نور را کم میکند اما رنگها را کمی کدر میکند. حذف آن آسانتر است.
-
وارنیش ساتن: با ترکیب ۵۰/۵۰ وارنیش براق و مات یا استفاده از وارنیش ساتن آماده بهدست میآید.
-
وارنیش رتوش (Retouch Varnish): پوشش براق موقت برای کارهای تازه تمامشده؛ امکان ادامه نقاشی روی آن وجود دارد. پس از خشکشدن کامل اثر، باید با وارنیش دائمی جایگزین شود.
تفاوت وارنیشهای محلولمحور و آبمحور چیست؟
این یکی از رایجترین پرسشهاست، مخصوصاً برای کسانی که میخواهند کمتر با مواد شیمیایی کار کنند.
وارنیشهای محلولمحور (Solvent-Based)
-
حاوی رزینهای مصنوعی حلشده در حلالهای نفتی (مانند وایت اسپیریت)
-
مناسب نقاشیهای روغن و اکریلیک
-
برای تمیزکردن قلممو و برداشتن وارنیش نیاز به حلال دارند
-
مثالها: وارنیشهای براق، مات و ساتن هنری
وارنیشهای آبمحور (Water-Based)
-
ساختهشده با رزینهای اکریلیک حلشده در آب
-
مناسب برای نقاشی اکریلیک و رنگروغنهای قابلاختلاط با آب
-
قلمموها با آب و صابون تمیز میشوند
-
مثالها: سری Galeria و Artisan
اسپری وارنیش چیست و چه زمانی استفاده شود؟
اسپری وارنیش برای نقاشیهای رنگروغن و اکریلیک مناسب است. سریعتر از وارنیش مایع خشک میشود و برای مواقعی عالی است که:
-
باید سریع وارنیش کنید
-
امکان محافظت از سطح نقاشی حین خشک شدن وارنیش را ندارید
-
سطح اثر حساس و آسیبپذیر است
برای نقاشیهای بافتدار (ایمپاستو) یا سطوح ناهموار نیز بهترین گزینه است، چون احتمال ایجاد حباب یا تجمع وارنیش کمتر میشود.
یک نقاشی به چند لایه وارنیش نیاز دارد؟
بسته به نوع وارنیش و جلوه موردنظر:
-
برای وارنیشهای مات یا ساتن: ۱–۲ لایه (تا از کدری جلوگیری شود)
-
برای وارنیش براق: تا ۳ لایه
-
برای اسپری وارنیش: تا ۵۰ لایه هم ممکن است، اما معمولاً ۲–۳ لایه کافی است.
چه زمانی میتوان نقاشی را وارنیش کرد؟
نقاشی باید کاملاً خشک شده باشد. برای رنگروغن، این یعنی حداقل ۶ ماه—فرقی ندارد از چه مدیومی استفاده کردهاید.
برای تست آمادگی، یک گوشه غیرقابلتوجه را با گوشپاککن آغشته به Sansodor بکشید. اگر رنگ منتقل نشد، اثر آماده وارنیش است.
زمان خشک شدن وارنیش چقدر است؟
بین هر لایه باید ۲۴ ساعت صبر کنید.
چه قلممویی برای وارنیش مناسب است؟
قلمموی پهن، تخت، نرم و فشرده—مثل Winsor & Newton Monarch Glazing Brush. این قلممو باید فقط برای وارنیش استفاده شود.
چگونه وارنیش را از نقاشی رنگروغن پاک کنیم؟
این کار ظریف و حساس است. اگر تجربه ندارید، بهترین کار سپردن نقاشی به یک متخصص مرمت (Conservator) است.
حلالها
اگر مجبور به این کار شدید، مناسبترین محصول تربانتین تقطیری Winsor & Newton است. وارنیش دامار را میتوان با هر سه حلال رنگروغن (تربانتین، وایت اسپیریت هنری و Sansodor) پاک کرد، اما تربانتین قویترین اثر را دارد.
روش کار
-
از یک گوشه کار شروع کنید.
-
پارچه بیپرز را به تربانتین آغشته کنید و بهآرامی سطح را بمالید.
-
وارنیش باید روی پارچه منتقل شود. اگر رنگ هم منتقل شد، فوراً کار را متوقف کنید.
-
بخشبخش و آهسته پیش بروید و مرتب از پارچه تازه استفاده کنید.
چگونه نقاشیهای وارنیششده را نگهداری و نمایش دهیم؟
-
نقاشیها را روی هم تکیه ندهید، ممکن است به هم بچسبند.
-
سطح وارنیششده را لمس نکنید.
-
از بابلورپ برای پوشاندن آن استفاده نکنید.
-
برای نمایش، آنها را دور از آشپزخانه، حمام، شوفاژ و آتش قرار دهید تا سریع کثیف نشوند.
آیا میتوان روی وارنیش نقاشی کرد؟
خیر، توصیه نمیشود. این کار به لایه وارنیش و رنگ زیرین آسیب میزند.
لعابگذاری (Glazing) چیست و چه تفاوتی با وارنیش دارد؟
-
وارنیش: یک لایه محافظ نهایی روی نقاشی خشکشده است.
-
Glazing: یک لایه شفاف رنگی است که برای ایجاد عمق نوری، یکپارچهسازی تونالیته و درخشش استفاده میشود.
این تکنیک قبل از مرحله وارنیش و در زمان نقاشی انجام میشود.
استادانی مثل یان وان آیک، ورمیر و رامبرانت از آن بهطور گسترده استفاده میکردند.
دو نکته مهم درباره وارنیشکردن نقاشی رنگروغن
-
خیلی زود وارنیش نکنید—حتی نازکترین نقاشی رنگروغن باید دستکم ۶ ماه خشک شود.
-
از وارنیش بهعنوان مدیوم نقاشی استفاده نکنید—این کار نقاشی را به حلال حساس میکند و ممکن است در آینده هنگام پاکسازی، خود نقاشی نیز پاک شود.
